Budowa geologiczna Ziemi

  1. Jądro ziemi

· 6370 km – 2900 km ;
Poniżej nieciągłości Gutenberga, nie przewodzącej fal sejsmicznych (poprzecznych).Wnioskuje się stąd, że jądro zewnętrzne znajduje się w stanie ciekłym. Poniżej 5100 km obserwuje się pewien wzrost prędkości fal podłużnych, stąd przypuszcza się, że leżące głębiej jądro wewnętrzne wskutek szybkiego przyrostu ciśnienia jest w stanie stałym.

· Jądro wewnętrzne
· Temp. – kilka tysięcy oC
· Ciśnienie – kilkaset tysięcy Mpa
· Skład – Fe, Ni, S, Si, O2 , K – piryt, podtlenki Fe

· 5100 km – strefa przejściowa

· Jądro zewnętrzne
· Stan ciekły
· Ruchy konwekcyjne – różnica ciśnień między płaszczem a jądrem; dostarczenie materiału z płaszcza. Ruchy konwekcyjne są źródłem magnetyzmu Ziemi.
· 2900 km- strefa Gutenberga

  1. Płaszcz Ziemi
    · Mezosfera + astenosfera + najniższa warstwa litosfery;

· Płaszcz dolny
· Mezosfera
W-wa Ziemi leżąca pomiędzy astenosferą i barysferą(jądrem Ziemi), a więc od około 350 do 2900 km.
Odznacza się ciągłym, choć niejednostajnym, wzrostem prędkości fal sejsmicznych z głębokością, wzrostem gęstości i temp (2000- 3000oC). W skutek wielkiego ciśnienia materiał skalny jest w stanie stałym.
· lity
· temp. – ok. 2000- 3000 oC
ciśnienie – bardzo wysokie

· Płaszcz górny
· Astenosfera
Warstwa o obniżonej prędkości. Odznacza się znacznie większą plastycznością (co się przejawia spadkiem prędkości fal sejsmicznych, niż nadległa litosfera i leżąca niżej mezosfera. Takie właściwości astenosfery przypisuje się częściowemu stopieniu skał w jej obręnbie – rodzeniu się magmy. Granice astenosfery przypadają na różnych głębokościach (10-100 km górna; ok. 350 km dolna.
· 10 % przechodzi w fazę ciekłą; Stanowi smar ułatwiający poruszanie się po niej litosfery.
· Fikcyjna skała pyrolit- mieszanina bazaltów i perydotytu
· Powyżej najniższa warstwa litosfery- w-wa perydotytowa (perydotyt granatonośny, dunit, eklogity).

· Powierzchnia Mohorovicica- MOHO
· Wyznaczona przez skokowy wzrost prędkości fal sejsmicznych i wzrost gęstości skał.

  1. Litosfera
    · Sztywna i krucha w stosunku do astenosfery nad którą się znajduje.
    · Złożona z typowych skał, nie różniących się istotnie od znanych na powierzchni.
    · Lokalnie zjawiska magmowe i zjawiska wulkaniczne.
    · Sięga w głąb od 10 do 100 km.
    · Obejmuje skorupę ziemską i warstwę perydotytową, zaliczaną do górnego płaszcza.
  2. Skorupa ziemska

· Oceaniczna
· Miąższość- 5-8 km ; duża gestość
· Sekwencja
1) W-wa osadowa; miąższość do paru km;
2) W-wa pośrednia; złożona z naprzemianległych law bazaltowych i skał osadowych ; miąższość- do paru km;
3) W-wa bazaltowa (bazalt + gabro); skały zasadowe częściowo zmetamorfizowane;
· Kontynentalna
· Skały kwaśne i zasadowe;
· Mniejsza gęstość; bardziej miąższe;
1)W-wa osadowa; miąższość do kilkunastu km;
2)W-wa granitowa; miąższość do ok. 30 km;
3)W-wa bazaltowa
· Suboceaniczna- przejściowa
· Duża grubość w-wy osadowej.

Budowa wewnętrzna Ziemi, „WULKANY”- B.EDMAIER , A.JUNG-HUTTL